Erfgoed & Cultuur

HOME  |  Bijzondere gebouwen  |  Erfgoed & Cultuur

Erfgoed & Cultuur

Afbeelding van een voorbeeld van erfgoed

Naast huizen, scholen en bedrijven is er een speciale categorie gebouwen in onze gemeente die versterkt moet worden of waar schade moet worden hersteld. Dat zijn de gebouwen die tot onze cultuurhistorie behoren, zoals kerken, oude boerderijen en rentenierswoningen. Zij vertellen iets over de geschiedenis van dit gebied, over het karakter van Loppersum en over haar bewoners. Een deel van onze identiteit zit in deze gebouwen. Het is daarom belangrijk om deze gebouwen te behouden.

Anders dan bij een regulier gebouw

Het versterken van een Rijksmonument of karakteristiek pand is echter niet altijd eenvoudig. Waar bij een regulier gebouw delen kunnen worden gesloopt, versterkt en vernieuwd, komt daar bij monumenten en karakteristieke panden meer bij kijken. We willen ze natuurlijk het liefst behouden zoals ze zijn omdat ze belangrijk zijn voor de identiteit van de gemeente. En doordat we de uiterlijke kenmerken intact willen laten, kan het soms best complex zijn om het gebouw op een goede manier te versterken.

Verschillende categorieën erfgoed, ieder een eigen aanpak

Er zijn vier categorieën erfgoed in de gemeente Loppersum: Rijksmonumenten, Rijksbeschermde dorpsgezichten, karakteristieke panden en karakteristieke gebieden.

  • Rijksmonumenten
    Dit zijn gebouwen of objecten die vanwege hun cultuurhistorische waarde door het Rijk zijn aangewezen als monument. Ze zijn dan ook beschermd. Dat houdt in dat een versterkingsoperatie aan strenge eisen moet voldoen. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed geeft een bindend advies wanneer een monument versterkt moet worden.
  • Rijksbeschermde dorpsgezichten
    Een beschermd dorpsgezicht is door het Rijk aangewezen vanwege de cultuurhistorische samenhang die een gebied vormt. In deze gebieden liggen gebouwen die bepalend zijn voor het dorps- en straatbeeld. Behoud van de panden in het beschermd dorpsgezicht is wenselijk, omdat sloop het karakter van het dorpsgezicht kan aantasten. In onze gemeente hebben de dorpen Loppersum, Middelstum, Huizinge, Stedum en Westeremden een beschermd dorpsgezicht. Als het aanzicht van een gebouw in zo'n gebied wordt gewijzigd, dan is daar een vergunning voor nodig. De Monumentencommissie geeft een advies over de aanpassingen, de gemeente verleent de uiteindelijke vergunning. Als een vergunning wordt gegeven om te slopen, worden er vaak eisen gesteld aan wat ervoor wordt teruggebouwd. Op die manier kan het karakter van het straatbeeld beter worden behouden.
  • Karakteristieke panden
    Dit zijn gebouwen met een cultuurhistorische waarde, die mede de identiteit van het gebied bepalen. In de gemeente Loppersum zijn dat er zo’n 330.
    De karakteristieke panden zijn aangewezen door de gemeente Loppersum en zijn (inclusief beschrijving) te vinden in dit overzicht.
    Voor een karakteristiek pand gelden minder strenge eisen bij verbouwing dan voor een Rijksmonument, maar ook dit zijn gebouwen die we zoveel mogelijk willen behouden. Een karakteristiek pand mag alleen (gedeeltelijk) gesloopt worden als dit noodzakelijk is. Voor sloop is een vergunning nodig van de gemeente, waarbij de Monumentencommissie om advies wordt gevraagd.
  • Karakteristieke gebieden
    Dit zijn gebieden die vanwege de samenhang met de omgeving kenmerkend zijn voor de gemeente. Voor de sloop van een pand in een karakteristiek gebied is een omgevingsvergunning van de gemeente nodig. Deze wordt alleen verleend als de sloop niet leidt tot ernstige aantasting van de kenmerken van het gebied. Ook moet voldoende duidelijkheid zijn over de nieuwe invulling van de vrijgekomen locatie. Past deze invulling wel goed binnen het karakteristieke gebied? Een deskundige op het gebied van stedenbouw en/of landschap geeft advies over de aanpassingen.

Pilot gestart in Overschild

Om te onderzoeken hoe de versterking van cultureel erfgoed het beste kan worden aangepakt, is een pilot gestart in Overschild, gemeente Slochteren. Drie Rijksmonumenten worden hier zodanig versterkt dat ze aardbevingsbestendig worden gemaakt maar tegelijkertijd hun karakteristieke kenmerken behouden. Daaruit wordt geleerd wat een goede aanpak kan zijn voor de versterking van andere monumenten en karakteristieke gebouwen.

Wat gaat er verder gebeuren?

Afhankelijk van de inzichten die in Overschild worden opgedaan, wordt bepaald wanneer en op welke manier de andere monumentale en karakteristieke panden worden versterkt. Als er meer bekend is, zetten we de informatie op deze website.

Naast de vier categorieën erfgoed is er nog een vijfde categorie: gemeentelijke monumenten. De status gemeentelijk monument kan aangewezen worden zodra de Erfgoedverordening is vastgesteld. Dit is de volgende stap die gezet wordt om het cultureel erfgoed in de gemeente te kunnen beschermen.

Fondsen

De provincie Groningen heeft twee subsidieregelingen voor rijksmonumenten, één voor groot onderhoud en één voor regulier onderhoud.

1. Groot Onderhoud en Restauratie Rijksmonumenten Groningen (GRRG)

De subsidie heeft als doel groot onderhoud, waaronder restauratie en herbestemming van rijksmonumenten te stimuleren. Voor meer informatie over deze regeling, verwijzen we u door naar de website van de provincie Groningen

2. Regulier Onderhoud Rijksmonumenten Groningen (RORG)

De subsidie is voor het regulier onderhoud aan rijksmonumentale gebouwen in de aardbevingsgemeenten in de provincie Groningen. Voor meer informatie over deze regeling, verwijzen we u door naar de website van de provincie Groningen.

Cultuurfonds voor Monumenten

Eigenaren van een gemeentelijk monument of karakteristiek pand kunnen een lening afsluiten voor het behoud van het pand. Het fonds is bedoeld voor restauratie, herstel, herbestemming en verduurzaming van het pand. Voor meer informatie over deze regeling, verwijzen we u door naar de website van de provincie Groningen.

Erfgoedloket Groningen

Het Erfgoedloket ondersteunt  eigenaren en bewoners van rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden in het aardbevingsgebied bij instandhouding van hun gebouw in relatie tot schadeherstel en versterking. Voor vragen over financiering, regelgeving, procedures, duurzaamheid en/of herbestemming is het Erfgoedloket te bereiken op het telefoonnummer 050 313 27 09, via de website www.erfgoedloketgroningen.nl of via het e-mailadres info@erfgoedloketgroningen.nl.

Top